Jak trwałe są efekty leczenia analogami GLP-1 w kierunku otyłości?

Skuteczność analogów GLP-1 w redukcji masy ciała jest dobrze udokumentowana, jednak coraz większe znaczenie ma ocena trwałości uzyskanych efektów po zakończeniu terapii. Dostępne dane wskazują, że po odstawieniu leczenia dochodzi do stopniowych zmian masy ciała i parametrów metabolicznych, co rodzi pytania istotne z punktu widzenia praktyki farmaceutycznej.

Odstawienie GLP-1 a przyrost masy ciała

Jednym z wyzwań w ocenie farmakologicznego leczenia otyłości pozostaje niedobór danych dotyczących długoterminowego utrzymania efektów redukcji masy ciała [1].

W dostępnej meta-analizie West i in. (2026) jedynie pojedyncze badania obejmują okres obserwacji po odstawieniu leczenia dłuższy niż 12 miesięcy. W przypadku najnowszych analogów GLP-1 (semaglutyd i tirzepatyd) dalsze losy pacjentów po zakończeniu terapii są obecnie oceniane głównie na podstawie modeli statystycznych [1].

Dodatkowym problemem jest wysoki odsetek przerwania leczenia. Dane obserwacyjne wskazują, że około 50% pacjentów z otyłością przerywa terapię agonistami receptora GLP-1 w ciągu pierwszych 12 miesięcy, co istotnie ogranicza trwałość uzyskanych efektów, niezależnie od skuteczności leków w fazie aktywnego leczenia [1].

W metaanalizie znajdziemy m.in. następujące dane – odstawienie leków wiąże się z szybkim i przewidywalnym przyrostem masy ciała, wynoszącym średnio [1]:

• 0,4 kg miesięcznie dla całej grupy analizowanych leków,
• 0,8 kg miesięcznie w przypadku nowszych leków inkretynowych.

Odstawienie GLP-1 a parametry kardiometaboliczne

Farmakoterapia analogami GLP-1 wykazuje realne korzyści nie tylko w kwestii redukcji masy ciała, ale również zdrowia kardiometabolicznego. Zaprzestanie stosowania tej grupy leków pogarsza parametry w zakresie [1]:

• glikemii,
• ciśnienia tętniczego,
• profilu lipidowego.

Krótkotrwała interwencja farmakologiczna, niewsparta trwałą zmianą zachowań zdrowotnych, nie przekłada się na długofalową poprawę ryzyka sercowo-naczyniowego [1].

Wnioski końcowe

Dostępne dane wskazują, że nawrót masy ciała po odstawieniu analogów GLP-1 stanowi istotne zjawisko kliniczne. W tym kontekście warto podkreślić, że otyłość jest chorobą przewlekłą, wymagającą długoterminowego podejścia terapeutycznego. Obejmuje ono zarówno farmakoterapię, jak i trwałą modyfikację stylu życia [2,3].

Istotną rolę odgrywa edukacja pacjenta planującego zakończenie terapii analogami GLP-1, zwłaszcza w zakresie przygotowania go na możliwe konsekwencje odstawienia leczenia. Brak równoległego stosowania metod niefarmakologicznych, takich jak dieta i regularna aktywność fizyczna, może wiązać się z relatywnie szybkim przyrostem masy ciała oraz stopniową utratą uzyskanych korzyści kardiometabolicznych [1,2].

Jednocześnie należy akcentować, że otyłość ma charakter choroby nawracającej, co uzasadnia potrzebę ciągłej opieki i długofalowego wsparcia terapeutycznego. Dlatego już w trakcie leczenia farmakologicznego kluczowe znaczenie ma równoległe wspieranie zmiany nawyków żywieniowych oraz regularnej aktywności fizycznej, które pozostają podstawą kontroli choroby również po zakończeniu farmakoterapii [2,3].

Przeczytaj również:

• Otyłość a odporność – wpływ na ryzyko infekcji i rola farmaceuty w profilaktyce
• Skórne objawy otyłości – skąd się biorą i co je wywołuje?

Piśmiennictwo:

1. West S, Scragg J, Aveyard P, et al. Weight regain after cessation of medication for weight management: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2026;392:e085304. Published 2026 Jan 7. doi:10.1136/bmj-2025-085304.
2. Bąk‑Sosnowska M., Białkowska M., Bogdański P., Chomiuk T., Dobrowolski P., Gałązka‑Sobotka M., Holecki M., Jankowska‑Zduńczyk A., Jarosińska A., Jezierska M., Kamiński P., Kłoda K., Kręgielska‑Narożna M., Kuryłowicz A., Lech M., Major P., Mamcarz A., Mastalerz‑Migas A., Matyjaszek‑Matuszek B., Ostrowska L., Piwońska-Solska B., Płaczkiewicz‑Jankowska E., Prejbisz A., Stachowska E., Stelmach‑Mardas M., Szeliga J., Szulińska M., Tarnowski W., Tomasiewicz K., Tomasik T., Tomiak E., Walczak M., Wyleżoł M., Żak-Gołąb A.: Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024 – stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Med. Prakt. wyd. specj.; wrzesień 2024: 1–116.
3. https://www.who.int/news/item/01-12-2025-who-issues-global-guideline-on-the-use-of-glp-1-medicines-in-treating-obesity, dostęp online: 15.01.2026.