Program „Drobne dolegliwości”- oficjalne polskie zalecenia

Opieka farmaceutyczna w Polsce to nadal dla wielu farmaceutów temat nieodgadnionej przyszłości. Czy program „Drobnych Dolegliwości” to zmieni? Dowiedz się jakie są oficjalne zalecenia ekspertów w kwestii tego typu konsultacji.

W ramach implementacji opieki farmaceutycznej, z początkiem roku Naczelna Izba Aptekarska opublikowała dokument „Zalecenia dotyczące postępowania u chorych objętych świadczeniem w ramach usługi Konsultacja w przypadku drobnej dolegliwości”. Jest to praktyczny przewodnik postępowania dla farmaceutów chcących świadczyć usługi farmaceutyczne w ramach nowych kompetencji zawodowych.

Co się kryje pod definicją drobnych dolegliwości?

Za drobne dolegliwości (ang. Minor Ailment, MA) uważa się schorzenia, które mogą być samodzielne zdiagnozowane i leczone za pomocą leków dostępnych bez recepty. Zaliczamy do nich np. dolegliwości żołądkowo-jelitowe, infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych  czy bóle różnego pochodzenia o łagodnym nasileniu. Przeprowadzone analizy jednoznacznie wskazują, że ich leczenie znacznie obciąża system opieki zdrowotnej przyczyniając się do przeciążenia nadmiarem pracy lekarzy POZ i w efekcie do wydłużenia się czasu oczekiwania na wizytę lekarską. Dlatego też konieczne staje się zwiększenie zaangażowania chorych w samoopiekę, ale również optymalizacja systemu opieki zdrowotnej poprzez lepsze wykorzystanie istniejących zasobów profesjonalnych, jakimi są farmaceuci [1].

Ze względu na szeroką dostępność aptek i dobrze wyspecjalizowanych farmaceutów wprowadzenie wystandaryzowanej usługi Drobne Dolegliwości w Polsce jest jak najbardziej zasadne. Takie świadczenia wprowadzono już w innych krajach na świecie i zaobserwowano odciążenie systemu opieki zdrowotnej. Zauważono również, że pacjenci częściej stosowali się do zaleceń przekazanych przez farmaceutę w porównaniu z pacjentami objętymi usługą standardową [2].

Świadczenie „Konsultacja w przypadku drobnej dolegliwości”

Konsultacja w przypadku drobnej dolegliwości stanowi opiekę farmaceutyczną zgodnie z ustawą z dn. 10 grudnia 2020r. o zawodzie farmaceuty. Jej celem jest dobór produktów leczniczych pacjentowi zgłaszającemu się do apteki w związku z wystąpieniem objawów niewymagających konsultacji lekarskiej ani pogłębionej diagnostyki.

Taka konsultacja może być przeprowadzona wyłącznie dla osób dorosłych w formie świadczenia podstawowego lub w uzasadnionych przypadkach, w formie rozszerzonej. 

Etapy świadczenia podstawowego:

1. Wywiad farmaceutyczny:  zebranie informacji pozwalających na ustalenie objawów niepokojących pacjenta, określenie potencjalnej lub rzeczywistej przyczyny ich ujawnienia oraz zebranie dodatkowych informacji mogących mieć wpływ na dobór terapii dla pacjenta.
2. Dobór produktów leczniczych i/lub wyrobów medycznych w celu zmniejszenia lub wyeliminowania objawów zgłoszonych przez pacjenta na podstawie zebranych w wywiadzie danych.
3. Przekazanie szczegółowych informacji dotyczących zleconej farmakoterapii,
4. Przekazanie informacji o zaleceniach niefarmakologicznych (opcjonalnie).

Świadczenie rozszerzone obejmuje dodatkowo wizytę kontrolną w celu oceny skuteczności zleconego postępowania i określenie zasadności jego kontynuowania. W ramach tego etapu farmaceuta może zlecić lub wykonać dodatkowe badania diagnostyczne [2].

Wymagania i założenia do świadczenia „Konsultacji w przypadku drobnej dolegliwości”

Osobami uprawnionymi do świadczenia konsultacji mogą być wyłącznie farmaceuci posiadający PWZ. Nie jest wymagane posiadanie dodatkowych kwalifikacji w tym zakresie. Miejscem udzielania konsultacji jest apteka, a świadczeniobiorcą każda osoba pełnoletnia, która wyrazi pisemną zgodę na korzystanie ze świadczenia oraz na przetwarzanie danych osobowych. Konsultacje mają być finansowane ze środków publicznych. Rozważa się także współpłacenie pacjenta.

Zasady dokumentowania i aspekty prawne

W oficjalnych zaleceniach opublikowanych przez NIA dotyczących postępowania w ramach świadczeń konsultacji Drobnych Dolegliwości farmaceuci znajdą również bardziej szczegółowe informacje o zasadach dokumentowania świadczenia oraz załączniki stanowiące wsparcie merytoryczne oraz te dotyczące praktycznych aspektów przeprowadzenia takiej konsultacji [2].

Więcej przeczytasz na stronie NIA: https://www.nia.org.pl/2024/01/24/zalecenia-dotyczace-postepowania-u-osob-objetych-swiadczeniem-konsultacja-w-przypadku-drobnej-dolegliwosci/.

Źródła:

1. Tew MM, Hatah E, et al. Publics’ Knowledge, Perception and Practice on Management of Minor Ailment in Community Pharmacy in Malaysia. Patient Prefer Adherence. 2023 Jun 24;17:1513-1523.
2. A. Skowron, M. Drozd, P. Brukiewicz, i wsp. Zalecenia dotyczące postępowania u osób objętych świadczeniem konsultacja w przypadku drobnej dolegliwości. Dostęp on-line 29.02.24 r.: https://www.nia.org.pl/2024/01/24/zalecenia-dotyczace-postepowania-u-osob-objetych-swiadczeniem-konsultacja-w-przypadku-drobnej-dolegliwosci/.