Ręka trzyma dwa niebieskie peny insulinowe nad wagą łazienkową, a na wadze widoczne są stopy osoby w skarpetkach.

Niedobory pokarmowe przy odchudzaniu analogami GLP-1

25.02.2026  |  5 min czytania

Dodaj do ulubionych

Terapia analogami receptora GLP-1 wiąże się z istotnym ograniczeniem łaknienia. Może to sprzyjać rozwojowi niedoborów pokarmowych oraz utracie beztłuszczowej masy ciała, w tym masy mięśniowej. Zjawiska te mają znaczenie z perspektywy bezpieczeństwa terapii i mogą być łatwo przeoczone w praktyce. Zobacz, na co warto zwrócić uwagę!

Spis treści

  1. Analogi GLP-1 - skuteczność i wyzwania związane z ich stosowaniem
  2. Analogi GLP-1 a niedobory pokarmowe
  3. Których składników odżywczych brakuje w trakcie terapii analogami GLP-1?
  4. Rola farmaceuty w opiece nad pacjentem stosującym analogi GLP-1
  5. Co ogranicza utratę mięśni podczas terapii analogami GLP-1?

Analogi GLP-1 – skuteczność i wyzwania związane z ich stosowaniem

Stosowanie semaglutydu lub tirzepatydu umożliwia redukcję masy ciała rzędu 15% lub 20%. Wyniki te istotnie przewyższają efekty uzyskiwane wyłącznie dzięki modyfikacji stylu życia, która zazwyczaj prowadzi do spadku masy ciała o 5–7% [1-3].

Schemat w języku polskim przedstawiający trzy wyzwania związane ze stosowaniem analogów GLP-1 w celu utraty wagi, w tym problemy trawienne, znaczną redukcję kalorii i szybką utratę beztłuszczowej masy ciała.

Analogi GLP-1 a niedobory pokarmowe

Niedobory pokarmowe u pacjentów stosujących analogi receptora GLP-1 mogą wynikać z nałożenia się mechanizmu działania leku (spadek łaknienia i spowolnienie opróżniania żołądka) na brak odpowiedniego wsparcia żywieniowego oraz wcześniejsze błędy dietetyczne sprzed terapii [2,4,5]. Jakość posiłków w diecie często nie pokrywa zapotrzebowania organizmu na niezbędne składniki odżywcze [4–6].

Warto również zwrócić uwagę, że osoby z otyłością nierzadko już przed rozpoczęciem leczenia farmakologicznego prezentują niedobory pokarmowe, w szczególności witaminy D, co może być związane z [1,4,6]:

  • wieloletnimi nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi,
  • niską jakością diety,
  • przewlekłym stanem zapalnym.

Potencjalnym niedoborom, oprócz mniejszego spożycia, sprzyjają również działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, np. nudności, mdłości, dyspepsja czy zaparcia, które mogą potęgować ograniczenie spożycia lub ograniczyć wprowadzanie właściwych nawyków żywieniowych [1,3,5,6].

Których składników odżywczych brakuje w trakcie terapii analogami GLP-1?

W trakcie leczenia analogami GLP-1 są potencjalne niedobory zarówno makro-, jak i mikroskładników. Wśród nich znaczenie mają:

  • białko [5,6] – utrata beztłuszczowej masy ciała może stanowić 20–50% całkowitej redukcji masy, w tym masy mięśniowej. Zjawisko to ma znaczenie metaboliczne i funkcjonalne, szczególnie u pacjentów w starszym wieku lub z ograniczoną aktywnością fizyczną. Zalecana dzienna podaż białka to 1,2–2,0 g/kg [3];
  • witamina D (najczęściej), A, C, E, K [4,5], witaminy z grupy B (B12, B1, B9) [1,4] – niedobory mogą manifestować się m.in. spadkiem gęstości mineralnej kości, ogólnym osłabieniem oraz pogorszeniem stanu skóry i jej przydatków [3];
  • potas, magnez, żelazo, wapń [5,6], cynk, selen [4,6] – konsekwencje obejmują m.in. anemię, skurcze mięśni oraz zwiększone ryzyko sercowo-naczyniowe. W części przypadków istotne znaczenie ma monitorowanie parametrów laboratoryjnych [4–6];
  • błonnik rozpuszczalny i nierozpuszczalny [3,6] – niewystarczająca podaż sprzyja nasileniu zaparć, które są częstym problemem u pacjentów stosujących GLP-1 RA. W badaniach wskazuje się na zasadność zwiększenia podaży błonnika z dietą lub jego suplementacji [3,6].

Przeczytaj również: Otyłość a odporność – wpływ na ryzyko infekcji i rola farmaceuty w profilaktyce

Rola farmaceuty w opiece nad pacjentem stosującym analogi GLP-1

W codziennej praktyce aptecznej farmaceuta odgrywa rolę w edukacji pacjenta, monitorowaniu adherencji terapii, a także zwracania uwagi na objawy alarmowe [1]. Wśród nich wymienia się m.in.:

  • nadmierne zmęczenie lub osłabienie związane np. z niedoborem żelaza [4],
  • nadmierne wypadanie włosów i pogorszenie stanu skóry oraz paznokci będące efektem niedoboru cynku i żelaza [1,6],
  • łatwe powstawanie siniaków, któremu może towarzyszyć niedobór witaminy C i K [4,6].
Infografika pokazuje priorytety wspierające terapię GLP-1 w leczeniu otyłości, przedstawione w ośmiu ikonach rozmieszczonych wokół centralnego napisu na tle okręgu.

Co ogranicza utratę mięśni podczas terapii analogami GLP-1?

Część publikacji wskazuje na potencjalną rolę wybranych składników w ograniczaniu utraty masy mięśniowej w trakcie interwencji odchudzających. Są to m.in.:

  • kreatyna (monohydrat) – wykazuje zdolność do zwiększania beztłuszczowej masy ciała oraz siły mięśniowej. W interwencjach żywieniowych stosowano zazwyczaj dawkę 5 g na dobę, często w połączeniu z treningiem oporowym, co pozwalało częściowo ograniczyć utratę tkanki mięśniowej w warunkach deficytu energetycznego [3];
  • HMB (β-hydroksy-β-metylomaślan) – to metabolit leucyny uczestniczący w procesach syntezy białek mięśniowych oraz hamowaniu ich rozpadu. W badaniach prowadzonych u osób na dietach redukcyjnych stosowano dawkę 3 g na dobę, szczególnie w sytuacjach zwiększonego ryzyka katabolizmu mięśniowego [3].

Należy jednak podkreślić, że dostępne dane dotyczą suplementacji stosowanej u osób na diecie redukcyjnej, które nie otrzymywały analogów receptora GLP-1 [3]. Mimo istnienia dowodów potwierdzających rolę suplementacji diety u osób z otyłością, nadal brakuje danych dotyczących bezpieczeństwa jej stosowania równolegle z analogami GLP-1, w tym potencjalnych interakcji pomiędzy lekami a składnikami odżywczymi [3].

Zobacz także: Skórne objawy otyłości – skąd się biorą i co je wywołuje?

Piśmiennictwo:

  1. Mozaffarian D, Agarwal M, Aggarwal M, et al. Nutritional priorities to support GLP-1 therapy for obesity: A joint Advisory from the American College of Lifestyle Medicine, the American Society for Nutrition, the Obesity Medicine Association, and The Obesity Society. Obesity (Silver Spring). 2025;33(8):1475-1503. doi:10.1002/oby.24336
  2. Ilias I, Zabuliene L, Rizzo M. GLP-1 receptor agonists in diabetes and weight loss: the double-edged sword of innovation and risks. Front Clin Diabetes Healthc. 2025;5:1530811. Published 2025 Jan 9. doi:10.3389/fcdhc.2024.1530811
  3. Johnson BVB, Milstead M, Kreider R, Jones R. Dietary supplement considerations during glucagon-like Peptide-1 receptor agonist treatment: A narrative review. Obes Pillars. 2025;16:100209. Published 2025 Sep 8. doi:10.1016/j.obpill.2025.100209
  4. Scott Butsch W, Sulo S, Chang AT, et al. Nutritional deficiencies and muscle loss in adults with type 2 diabetes using GLP-1 receptor agonists: A retrospective observational study. Obes Pillars. 2025;15:100186. Published 2025 Jun 10. doi:10.1016/j.obpill.2025.100186
  5. https://lekwpolsce.pl/download.php?dokid=68bed1a1733e4&preview=1, dostęp online: 16.01.2026
  6. Johnson B, Milstead M, Thomas O, et al. Investigating nutrient intake during use of glucagon-like peptide-1 receptor agonist: a cross-sectional study. Front Nutr. 2025;12:1566498. Published 2025 Apr 25. doi:10.3389/fnut.2025.1566498

Więcej z tej kategorii

Praktyka apteczna

Bostonka bez tajemnic – najważniejsze informacje dla farmaceutów

Bostonka, czyli choroba dłoni, stóp i jamy ustnej, to częste wirusowe zakażenie...

Artykuł

Praktyka apteczna

Wsparcie wątroby i trawienia w okresie świątecznym – składniki warte uwagi z perspektywy farmaceuty

W okresie świątecznym pacjenci często zgłaszają dolegliwości wynikające...

Artykuł

Praktyka apteczna

Bariera hydrolipidowa: Co każdy farmaceuta powinien wiedzieć o jej regeneracji?

Bariera hydrolipidowa to zagadnienie, o którym mówi się coraz częściej....

Artykuł
/ materiał sponsorowany

Materiały i treści opublikowane na stronie, jak również jej projekt graficzny jako całość, podlega ochronie prawnej, w tym na mocy przepisów prawa autorskiego, prawa własności przemysłowej oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zabronione jest powielanie lub wykorzystywanie w inny sposób jakichkolwiek materiałów i treści w całości jak i w części bez pisemnej zgody administratora strony wskazanego w nocie prawnej. Zamieszczanie linków do strony lub do treści w niej zawartych jest dopuszczalne tylko do celów prywatnych, niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.