Praktyka apteczna

Ból – co trzeba wiedzieć o jego leczeniu?

24.11.2023  |  5 min czytania

Dobór leków przeciwbólowych musi uwzględniać rodzaj bólu, choroby współistniejące, potencjalne działania niepożądane, a także inne stosowane leki. W wielu przypadkach właściwy wybór wcale nie jest taki prosty. Sprawdź - dla kogo paracetamol, dla kogo NLPZ?

Spis treści

  1. Definicja bólu
  2. Dlaczego prawidłowe leczenie bólu jest istotne?
  3. Dla kogo paracetamol?
  4. Dla kogo NLPZ?
  5. Piśmiennictwo

Definicja bólu

Ból jest nieprzyjemnym doznaniem zmysłowym i emocjonalnym związanym z rzeczywistym lub potencjalnie zagrażającym uszkodzeniem ciała [1]. Ze względu na kryteria czasowe, można wyróżnić ból ostry i przewlekły (trwa dłużej niż 3 miesiące lub utrzymuje się mimo wygojenia tkanek) [1]. Ból ma przede wszystkim funkcję ochronną. Ostrzega o zagrażającym uszkodzeniu tkanek (w następstwie urazu czy choroby), a także wyzwala odruchową odpowiedź organizmu mającą na celu ograniczenie do minimum skutków tego uszkodzenia [1].

Dlaczego prawidłowe leczenie bólu jest istotne?

Najczęściej prawidłowo prowadzone postępowanie przeciwbólowe oraz procesy naturalnego zdrowienia tkanek sprawiają, że ostry ból zanika po upływie kilku – kilkunastu dni. Jednak w przypadku nieskutecznego leczenia przeciwbólowego utrzymujący się ból powoduje narastanie zmian patofizjologicznych w OUN i ostra postać bólu może się przekształcić w przewlekły zespół bólowy. Dlatego skuteczne postępowanie przeciwbólowe jest tak ważne [1]. Ból jest objawem o złożonej etiopatogenezie i towarzyszy wielu chorobom [1]. Dobór leków przeciwbólowych musi uwzględniać rodzaj bólu, choroby współistniejące i potencjalne działania niepożądane[1]. Podstawowymi lekami stosowanymi w terapii bólu są niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) i paracetamol.

Dla kogo paracetamol?

Obecnie paracetamol uznawany jest za lek pierwszego wyboru w przypadku bólu i gorączki. Badania potwierdzają jego skuteczność do dawek 1000 mg. W odróżnieniu od NLPZ acetaminofen w dawkach terapeutycznych (1 g/dawkę, maks. 4 g/dobę) nie powoduje objawów niepożądanych ze strony nerek, przewodu pokarmowego czy zaburzeń agregacji płytek krwi, dlatego zaleca się go szczególnie pacjentom z chorobą wrzodową czy niewydolnością nerek. Przewlekłe stosowanie acetaminofenu daje mniej niepożądanych objawów niż długotrwałe stosowanie leków przeciwzapalnych [2].

Dla kogo NLPZ?

NLPZ są jedną z najczęściej stosowanych grup leków na świecie. Stanowią niejednorodną grupę leków, zarówno pod względem budowy chemicznej, jak i efektów działania. Wszystkie wykazują właściwości przeciwbólowe i przeciwgorączkowe oraz, w odróżnieniu od paracetamolu, również przeciwzapalne. Cechują je jednak istotne różnice w sile działania, co skutkuje różnorodnością wskazań klinicznych. Jednym ze skutecznych NLPZ jest naproksen [3]. Jako klasyczny NLPZ, nie ma on ograniczeń w długości terapii, co jest szczególnie istotne dla pacjentów z chorobami wymagającymi przewlekłego stosowania NLPZ [4]. Co ważne, w przeciwieństwie do innych NLPZ, naproksen nie zwiększa ryzyka niedokrwiennych zdarzeń sercowo-naczyniowych ani ryzyka niewydolności serca [5].

Piśmiennictwo

  1. Dobrogowski J. et al., Patofizjologia i klasyfikacja bólu, Polski Przegląd Neurologiczny 2011; 7 (1): 20–30
  2. Mrozińska M., Stopiński M., Paracetamol (acetaminofen) – dawki skuteczne i bezpieczne, Przew Lek 2003, 6, 2, 88-95
  3. Czyrski A., Kazinska I., Niesteroidowe leki przeciwzapalne pochodne kwasu 2-arylopropionowego, GF kwiecień 2013
  4. Rell K., Wybrane aspekty bezpieczeństwa leczenia NLP Z, Pediatr Med Rodz 2011, 7 (1), p. 41-48
  5. Gajewski P., Stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych u chorych z przewlekłymi zespołami bólowymi – co wynika z badań klinicznych? http://www.mp.pl/bol/wytyczne/show.html?id=91304, dostęp 22.04.2016

Więcej z tej kategorii

Praktyka apteczna

Pigułka „dzień po” – co farmaceuta wiedzieć powinien?

Antykoncepcja stanowi podstawowy element kontroli urodzin. Dużym przełomem...

Artykuł

Praktyka apteczna

Diagnostyka i leczenie pacjentów z akromegalią i guzami neuroendokrynnymi

Diagnostyka i leczenie pacjentów z akromegalią i guzami neuroendokrynnymi...

Artykuł

Praktyka apteczna

Czy wiesz, że ponad 40% Polaków jest niezadowolonych ze swojego snu?

Najnowszy raport, autorstwa UCE RESEARCH i platformy ePsycholodzy.pl, oparty...

Artykuł
/ materiał sponsorowany

Materiały i treści opublikowane na stronie, jak również jej projekt graficzny jako całość, podlega ochronie prawnej, w tym na mocy przepisów prawa autorskiego, prawa własności przemysłowej oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zabronione jest powielanie lub wykorzystywanie w inny sposób jakichkolwiek materiałów i treści w całości jak i w części bez pisemnej zgody administratora strony wskazanego w nocie prawnej. Zamieszczanie linków do strony lub do treści w niej zawartych jest dopuszczalne tylko do celów prywatnych, niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.