Zbliżenie ilustracji wielu pomarańczowych bakterii w kształcie pręcików unoszących się na ciemnym, rozmytym tle.

Hib u dorosłych – co powinien wiedzieć farmaceuta?

04.11.2025  |  3 min czytania

Dodaj do ulubionych

Zakażenia wywołane przez Haemophilus influenzae typu b (Hib) kojarzą się przede wszystkim z ciężkimi chorobami wieku dziecięcego. Warto jednak pamiętać, że ryzyko inwazyjnych zakażeń Hib nie dotyczy wyłącznie najmłodszych. U dorosłych pacjentów z dysfunkcją śledziony szczepienie przeciw Hib wymaga powtórzenia.

Spis treści

  1. Co to jest Hib?
  2. Czynniki ryzyka inwazyjnego zakażenia Hib
  3. Szczepienie na Hib w Polsce – obecny status
  4. Szczepienie przeciw Hib u dorosłych

Co to jest Hib?

Hib to skrót od nazwy bakterii Haemophilus influenzae typu b, odpowiedzialnej za ciężkie zachorowania u dzieci do 5. roku życia [1].

Objawy zakażenia Hib obejmują najczęściej [1]:

  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (jego konsekwencją może być głuchota, padaczka, zaburzenia chodu, obniżenie sprawności intelektualnej),
  • zapalenie nagłośni,
  • sepsę,
  • zapalenie płuc,
  • zapalenie szpiku kostnego,
  • zapalenie stawów,
  • ropowicę tkanki podskórnej.

Zakażenia Hib charakteryzują się gwałtownym przebiegiem. Szczepy Haemophilus influenzae typu b (Hib), obok pneumokoków i meningokoków, należą do najczęstszych przyczyn ciężkich zakażeń bakteryjnych u dzieci do 5. roku życia [1].

Biała ramka z polskim tekstem na temat Hib, w tym profilaktyki, ryzyka zakażenia i korzyści ze szczepienia. Nagłówek Do zapamiętania! jest w kolorze różowym, a poniżej znajdują się wypunktowania.

Czynniki ryzyka inwazyjnego zakażenia Hib

Do czynników ryzyka inwazyjnego zakażenia Hib należą [2]:

  • wiek <5. r.ż.,
  • anatomiczna lub funkcjonalna asplenia albo hiposplenia (np. niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, talasemia, istotna trombocytopenia),
  • zakażenie HIV,
  • niedobór immunoglobulin, także niedobór podklasy IgG2,
  • niedobór wczesnych składników dopełniacza,
  • stan po przeszczepieniu komórek macierzystych szpiku,
  • chemioterapia lub radioterapia z powodu choroby nowotworowej.

Szczepienie na Hib w Polsce – obecny status

W Polsce program powszechnych szczepień dzieci przeciw Hib został wprowadzony w 2007 r. (wcześniej, w 2004 r., obowiązkowe szczepienia obejmowały dzieci z domów małego dziecka, a w 2005 r. – dzieci z rodzin wielodzietnych) [2].

Przed wprowadzeniem obowiązkowych szczepień zakażenia Hib odpowiadały za około 25% wszystkich bakteryjnych zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych. Chorowało średnio 11 osób na 100 000 mieszkańców, a największą zapadalność obserwowano wśród dzieci w wieku 6–24 miesięcy. Wprowadzenie powszechnych szczepień przeciw Hib doprowadziło do znaczącego spadku liczby zachorowań, a w wielu krajach niemal do całkowitej eliminacji zakażeń [1].

Obecnie szczepienia przeciw Hib zaleca się także osobom dorosłym należącym do grup ryzyka – przede wszystkim pacjentom z anatomiczną lub czynnościową asplenią [1].

Szczepienie przeciw Hib u dorosłych

Od 2024 roku zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych szczepionka przeciw Hib dla pacjentów z anatomiczną lub czynnościową asplenią jest obowiązkowa (bezpłatna). Są wykonywane zgodnie ze schematem ustalonym indywidualnie przez lekarza przeprowadzającego badanie kwalifikacyjne (wykluczenie przeciwwskazań do szczepienia) [1]. PTW (Polskie Towarzystwo Wakcynologii) zaleca zastosowanie 1 dawki szczepionki w tej grupie pacjentów [3].

Tabela przedstawiająca kalendarz szczepień dorosłych z asplenią lub dysfunkcją śledziony według rodzaju szczepionki oraz schematów dawkowania.
Lista skrótów szczepionek wraz z objaśnieniami w języku polskim oraz przypisem źródłowym do Polskiego Towarzystwa Wakcynologii.
Kalendarz szczepień dorosłych pacjentów z asplenią lub dysfunkcją śledziony [3]

Aktualnie w Polsce i innych krajach nie ma szczepionki przeciw Hib zarejestrowanej stricte do stosowania u dorosłych. W większości przypadków stosuje się pediatryczne szczepionki monowalentne, jednak na przykład po przeszczepieniu szpiku autorzy niektórych rekomendacji zalecają zastosowanie u dorosłych szczepionek skojarzonych [2].

W przypadku przeszczepu komórek macierzystych wykorzystuje się schemat 3-dawkowy. Rozpoczyna się go w ciągu 6-12 miesięcy po udanym przeszczepie niezależnie od historii szczepień przeciwko Hib [4].

Piśmiennictwo:

  1. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/hib/, dostęp online 07.10.2025.
  2. https://podyplomie.pl/monografie-po-dyplomie/34785,szczepienie-przeciw-haemophilus-influenzae-typu-b-u-doroslych-o-czym-nalezy-pamietac, dostęp online 07.10.2025.
  3. https://ptwakc.org.pl/szczepienia-doroslych/, dostęp online 07.10.2025.
  4. https://www.cdc.gov/vaccines/hcp/imz-schedules/adult-notes.html#note-hib, dostęp online 07.10.2025.

Więcej z tej kategorii

Praktyka apteczna

Osteoporoza w praktyce aptecznej – rola farmaceuty w jej leczeniu

Złamanie po niewielkim urazie, ból kręgosłupa, przewlekłe stosowanie GKS...

Artykuł

Praktyka apteczna

Substancje roślinne zwiększające libido

Współczesny styl życia obciążony stresem oraz szybkim tempem pracy może...

Artykuł

Praktyka apteczna

Suplement diety a prawidłowe stężenie cholesterolu – co rekomendować pacjentom?

Zaburzenia lipidowe w Polsce dotykają prawie 20 milionów osób. Zdrowy tryb...

Artykuł

Materiały i treści opublikowane na stronie, jak również jej projekt graficzny jako całość, podlega ochronie prawnej, w tym na mocy przepisów prawa autorskiego, prawa własności przemysłowej oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zabronione jest powielanie lub wykorzystywanie w inny sposób jakichkolwiek materiałów i treści w całości jak i w części bez pisemnej zgody administratora strony wskazanego w nocie prawnej. Zamieszczanie linków do strony lub do treści w niej zawartych jest dopuszczalne tylko do celów prywatnych, niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.