Suplement diety a prawidłowe stężenie cholesterolu – co rekomendować pacjentom?

Zaburzenia lipidowe w Polsce dotykają prawie 20 milionów osób. Zdrowy tryb życia i odpowiednia dieta to klucz do utrzymania właściwego poziomu cholesterolu. Odkryj suplementy diety z substancjami roślinnymi i dowiedz się komu są polecane?

Zaburzenia lipidowe to najpowszechniejszy w Polsce czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Dowiedz się, które suplementy diety wspierające terapię dyslipidemii naprawdę warto polecać pacjentom.

Zaburzenia lipidowe jako problem pacjenta, lekarza i farmaceuty

Zaburzenia przemiany lipidów są wciąż najbardziej rozpowszechnionym i najgorzej kontrolowanym czynnikiem ryzyka choroby układu sercowo‑naczyniowego w Polsce. W naszym kraju mamy prawie 20 milionów chorych z hipercholesterolemią. Większość osób nie zdaje sobie sprawy ze swojej choroby. Problem dyslipidemii nadal stanowi więc wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne [1].

Szeroko dyskutowana obecnie opieka farmaceutyczna włącza jeszcze silniej farmaceutę w proces terapii i rozwiazywanie problemów związanych ze stosowaniem produktów leczniczych i zdrowiem pacjentów [2].

Dla zachowania prawidłowego poziomu cholesterolu ważny jest zdrowy tryb życia i właściwa dieta. U pacjentów z grup ryzyka wystąpienia zaburzeń lipidowych (np. z nadwagą) warto uzupełniać dietę w składniki wspierające utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu. Ważne jest, aby farmaceuta miał możliwość zaoferować pacjentowi najbardziej wartościowe, spośród dostępnych bez recepty produktów.

Suplementy diety wspierające terapię dyslipidemii wg wytycznych

Zgodne z wytycznymi leczenia dyslipidemii cenne uzupełnienie modyfikacji stylu życia (prawidłowo dobranej diety oraz aktywności fizycznej o odpowiednim natężeniu) mogą stanowić preparaty zawierające substancje pochodzenia roślinnego o naukowo udowodnionym (EBM, evidence-based medicine) działaniu hipolipemizującym, takie jak np.: monakolina K, czosnek, polikosanol i bergamota [3].

Monakolina K z czerwonego ryżu drożdżowego to cząsteczka identyczna z lowastatyną (jedną z pierwszych odkrytych statyn). W związku z tym ma taki sam mechanizm działania i nie należy przyjmować jej łącznie z innymi statynami. Badania wskazują, że stosowanie czerwonego ryżu jest bezpieczne nawet u osób z nietolerancją statyn a działania niepożądane występują u mniej niż 0,04% osób [1].

Ekstrakt z czosnku pomaga w utrzymaniu prawidłowego stężenia cholesterolu we krwi [4].

Polikosanol zawiera mieszaninę alkoholi alifatycznych uzyskanych z trzciny cukrowej, wspomagających dietę niskocholesterolową [1].

Sok bergamotowy jest szczególnie bogaty we flawonoidy (flawanony i flawony) – spośród 42 odmian cytrusów, bergamota zawiera ich największe stężenie. Mechanizm działania flawonoidów, wspierający utrzymanie prawidłowego stężenia cholesterolu w surowicy. Polega on najprawdopodobniej na aktywacji enzymu, wpływającego na regulację metabolizmu kwasów tłuszczowych w organizmie [5].

Komu polecać suplementy wspierające utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu?

Zanim zarekomendujemy preparat warto ocenić jakość wyciągu roślinnego – zwrócić uwagę na jego standaryzację. Preparat standaryzowany zawiera ściśle określoną ilość składników aktywnych. Standaryzacja zapewnia także ujednolicenie zawartości związków czynnych w każdej zalecanej porcji (np. tabletce) [6].

Preparaty roślinne wspierające utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu warto polecać szczególnie pacjentom:

• stosujących wczesną farmakoterapię dyslipidemii niekwalifikujących się do leczenia statynami,
• niewyrażających zgody na leczenie statynami,
• z nietolerancją statyn,
• wszystkim, którzy (zarówno w prewencji pierwotnej i wtórnej) pomimo dostępnego leczenia nadal nie osiągają docelowego stężenia cholesterolu) [1].

Źródła:

1. Banach M. et al., Wytyczne PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych w Polsce 2021, Nadciśnienie Tętnicze w Praktyce Rok 2021, tom 7, nr 3 Strony: 113–222
2. RAPORT OPIEKA FARMACEUTYCZNA, Kompleksowa analiza procesu wdrożenia, Raport z prac zespołu ds. opieki farmaceutycznej powołanego przez Ministra Zdrowia na podstawie zarządzenia z dnia 8 lipca 2020 r. (Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia z dnia 9 lipca 2020 r., Warszawa)
3. Leczenie dyslipidemii w Polsce — interdyscyplinarne stanowisko grupy ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. IV Deklaracja Sopocka, Choroby Serca i Naczyń 2021, tom 18, nr 3, 95–120
4. EFSA: Lista pending opublikowana na podstawie Rozporządzenia nr 432/2012.
5. Barylski M. et al., Stanowisko grupy ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczące miejsca standaryzowanej kompozycji polifenoli z bergamoty w terapii dyslipidemii oraz jej innego potencjalnego zastosowania w praktyce klinicznej, Folia Cardiologica 2018; 13, 3: 222–235
6. Piotrowska A., Standaryzacja i kontrola jakości Valerianae radix, Panacea, kwiecień-czerwiec 2005
7. ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2022/860 z dnia 1 czerwca 2022 r. zmieniające załącznik III do rozporządzenia (WE) nr 1925/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do monakolin ze sfermentowanego czerwonego ryżu