Jakość snu a menopauza – co doradzić pacjentce?

27.11.2023  |  5 min czytania

Dodaj do ulubionych

Okres okołomenopauzalny może wiązać się z wieloma przykrymi dolegliwościami, w tym także z zaburzeniami snu. Jak częsty jest to problem i jak wspierać pacjentki? Dowiedz się z krótkiego artykułu.

Spis treści

  1. Menopauza – definicja i najczęstsze dolegliwości
  2. Menopauza i jej objawy
  3. Przyczyny zaburzeń snu a menopauza
  4. Co jeszcze może wpływać na jakość snu w tym okresie?
  5. Terapia zaburzeń snu w okresie menopauzy
  6. Źródła:

Menopauza – definicja i najczęstsze dolegliwości

Menopauza to ostatnie krwawienie miesiączkowe, po którym w ciągu kolejnych 12 miesięcy miesiączka nie występuje i nie stwierdza się żadnych patologicznych przyczyn tego stanu. Proces ten jest skutkiem powolnego wygasania czynności hormonalnej jajników i szybko postępującej redukcji liczby pęcherzyków jajnikowych (okres premenopauzy) [1].

Menopauza i jej objawy

W okresie okołomenopauzalnym kobiety mogą odczuwać wiele dolegliwości, powodujących znaczne obniżenie jakości ich życia. Są to m.in.: zaburzenia cyklu miesiączkowego, uderzenia gorąca i zlewne poty, zaburzenia snu, nerwowość, zawroty i bóle głowy, kołatanie serca, parestezje, bóle stawowo- mięśniowe, ogólne osłabienie, suchość pochwy, nawracające infekcje dróg moczowych czy nietrzymanie moczu. Zaburzenia sfery psychicznej w okresie menopauzy obejmują także:

  • nagłe zmiany nastroju;
  • trudności w radzeniu sobie ze stresem;
  • przygnębienie, szybkie męczenie się;
  • rozdrażnienie;
  • pogorszenie koncentracji i pamięci [1].

Przyczyny zaburzeń snu a menopauza

Sen jest jedną z podstawowych potrzeb fizjologicznych – jest niezbędny do regeneracji organizmu. Jego zaburzenia prowadzą więc do zmęczenia w ciągu dnia, spadku wydajności i koncentracji, a przez to do znacznego pogorszenia jakości życia kobiet [2]. Zaburzenia snu są jedną z najbardziej dokuczliwych dolegliwości okresu menopauzy. Ich przyczyną jest m.in. zmniejszenie stężeń estrogenu i progesteronu. Estrogen wpływa bowiem na fazę snu REM i wydłuża całkowity czas snu, progesteron natomiast działa głównie na fazę NREM snu, skracając latencję pierwszego stadium.

Co jeszcze może wpływać na jakość snu w tym okresie?

W okresie okołomenopauzalnym jakość snu pogarszają także: uderzenia gorąca, nocne poty czy zaburzenia nastroju. Dodatkowo występujące w tym czasie zmniejszenie stężenia serotoniny w jądrze podkorowym szwu powoduje zaburzenia snu głębokiego, a zmniejszenie stężenia noradrenaliny w jądrze miejsca sinawego zaburzenia fazy REM [2]. Skrócenia snu poniżej 6 godzin doświadcza ok. 20% kobiet w okresie okołomenopauzalnym. Sen staje się mniej wydajny, wzrasta częstość nocnych wybudzeń, wydłuża się czas zasypiania, wzrasta też częstość występowania zespołu bezdechu sennego [2].

Terapia zaburzeń snu w okresie menopauzy

W terapii uciążliwych objawów okresu menopauzy stosuje się hormonalną terapię zastępczą. Jednak nie wszystkie kobiety mogą lub chcą stosować leki hormonalne [1]. W takich przypadkach można sięgnąć po inne sprawdzone substancje [3]. Melatonina pomaga skrócić czas potrzebny do zaśnięcia (korzystne działanie występuje, gdy stosuje się 1 mg melatoniny krótko przed snem) [4]. Chmiel działa kojąco i wspiera sen, a także pomaga radzić sobie z objawami menopauzy, takimi jak uderzenia gorąca, pocenie się, niepokój i drażliwość [5]. Melisa pomaga zmniejszać uczucie niepokoju i drażliwości [6]. Magnez i witamina B6 przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, pomagają w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych oraz mogą stanowić cenne wsparcie dla prawidłowego działania układu nerwowego [7].

Źródła:

  1. Pertyński T., Stachowiak G., Menopause — facts and controversies, Endokrynologia Polska/Polish Journal of Endocrinology Tom/Volume 57; Numer/Number 5/2006
  2. Wilczak M. et al., Uwarunkowania zaburzeń snu u kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą i niestosujących hormonalnej terapii zastępczej, Przegląd menopauzalny 6/2010
  3. Gryszczyńska A. et al., Zastosowanie roślin leczniczych w menopauzie. Cz. I., Postępy Fitoterapii 2/2012
  4. Melatonina pomaga w skróceniu czasu potrzebnego do zaśnięcia EFSA Journal 2011;9(6):2241 oraz zmniejsza subiektywne odczucie związanie ze zmianą strefy czasowej (jet lag) EFSA Journal 2010; 8(2):1467
  5. Chmiel wykazuje działanie kojące i wspierające dobry sen. EFSA: Lista pending opublikowana na podstawie Rozporządzenia nr 432/2012; http://www.oswiadczenia.eu/online/index.do#fooddetails;id=1144283, dostęp 14.08.2023
  6. Melisa lekarska pomaga w zmniejszeniu niepokoju i drażliwości oraz utrzymaniu spokojnego snu. EFSA: Lista pending opublikowana na podstawie Rozporządzenia nr 432/2012, http://www.oswiadczenia.eu/online/index.do#fooddetails;id=1143899, dostęp 14.08.2023
  7. ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U. L 136 z 25.5.2012, s. 1)

Więcej z tej kategorii

Praktyka apteczna

Gorsze samopoczucie u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią - co może doradzić farmaceuta?

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią powinny szczególnie zadbać o...

Artykuł
/ materiał sponsorowany

Praktyka apteczna

Pomarańcza bergamota - jaka jest jej rola w walce o utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu?

Dowiedz się, jak sok bergamotowy, będący skoncentrowaną mieszaniną flawonoidów...

Artykuł

Praktyka apteczna

Jaki jest wpływ przewlekłego stosowania IPP na mikrobiotę jelitową?

Dowiedz się, jakie są zastosowania inhibitorów pompy protonowej oraz jak...

Artykuł

Materiały i treści opublikowane na stronie, jak również jej projekt graficzny jako całość, podlega ochronie prawnej, w tym na mocy przepisów prawa autorskiego, prawa własności przemysłowej oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zabronione jest powielanie lub wykorzystywanie w inny sposób jakichkolwiek materiałów i treści w całości jak i w części bez pisemnej zgody administratora strony wskazanego w nocie prawnej. Zamieszczanie linków do strony lub do treści w niej zawartych jest dopuszczalne tylko do celów prywatnych, niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.