Suplementy diety wspierające odchudzanie – co doradzać pacjentom?

Na rynku dostępne są różne suplementy wspomagające odchudzanie, m.in. kofeina, zielona herbata czy L-karnityna. Dowiedz się, jak działają te substancje, jakie mogą mieć skutki uboczne i jakie rekomendacje warto przekazać pacjentom.

Wspomaganie procesu odchudzania za pomocą suplementów diety to temat budzący duże zainteresowanie wśród pacjentów. Wielu z nich szuka skutecznych i bezpiecznych preparatów, które przyspieszyłyby redukcję masy ciała. Jednakże, zgodnie z dostępnymi badaniami, skuteczność suplementów diety jest ograniczona i nie może zastąpić zdrowej diety oraz aktywności fizycznej [1]. Które substancje faktycznie mogą wspomóc proces odchudzania i warto je rekomendować swoim pacjentom?

Suplementy dostępne na rynku

Na rynku dostępnych jest wiele suplementów diety wspierających redukcję masy ciała. Wśród najczęściej spotykanych substancji znajdują się: kofeina, zielona herbata, synefryna (Citrus aurantium), glukomannan, błonnik pokarmowy, Garcinia cambogia, chitozan, ekstrakt z białej fasoli, chrom, CLA (sprzężony kwas linolowy) oraz L-karnityna. Wiele produktów zawiera kombinacje tych składników w celu zwiększenia ich potencjalnego działania [1,2].

Mechanizmy działania suplementów wspierających odchudzanie

Dostępne na rynku suplementy odchudzające można podzielić na kilka grup pod względem mechanizmu ich działania:

• Zwiększające wydatek energetyczny – np. kofeina, zielona herbata, synefryna z gorzkiej pomarańczy. Mogą nieznacznie przyspieszać metabolizm, ale ich efekt termogeniczny jest umiarkowany [2].
• Zmniejszające apetyt – np. glukomannan, błonnik pokarmowy, wyciągi z Garcinia cambogia. Substancje te mogą dawać uczucie sytości, lecz efekt w kontekście długoterminowej utraty wagi jest słabo udokumentowany [1].
• Ograniczające wchłanianie tłuszczów i węglowodanów – np. chitozan, ekstrakt z białej fasoli. Chitozan może wiązać tłuszcze, jednak jego skuteczność w redukcji masy ciała jest minimalna [2].
• Modyfikujące metabolizm tłuszczów i węglowodanów – np. chrom, CLA (sprzężony kwas linolowy), L-karnityna. Nie wykazano jednoznacznie ich istotnego wpływu na redukcję tkanki tłuszczowej [1].

Bezpieczeństwo i interakcje suplementów diety

Farmaceuci powinni informować pacjentów o potencjalnych skutkach ubocznych i interakcjach suplementów diety z lekami. Na przykład:

• Synefryna może podnosić ciśnienie krwi i powodować tachykardię [2].
• Kofeina w nadmiarze może prowadzić do bezsenności, nerwowości i problemów sercowo-naczyniowych [1].
• Chrom w większych ilościach może powodować bóle i zawroty głowy, osłabienie, nudności, wymioty i zaparcia [1].
• Chitozan może wpływać na powstawanie wzdęć, łagodnych nudności, zaparć, niestrawności i zgagi. W przypadku uczulenia na skorupiaki może wystąpić reakcja alergiczna [2].

Praktyczne rekomendacje dla farmaceutów

• Zalecaj zdrowe nawyki – żadne suplementy nie zastąpią odpowiedniej diety i aktywności fizycznej [1]. Suplementy diety mogą stanowić element odchudzania, najważniejsze jest jednak utrzymanie ujemnego bilansu kalorycznego.
• Sprawdzaj potencjalne interakcje suplementów z lekami stosowanymi przez pacjenta [2].
• Informuj pacjentów o ograniczonej skuteczności niektórych substancji i potencjalnych skutkach ubocznych [1].
• Zalecaj suplementy o udowodnionym działaniu, takie jak błonnik pokarmowy lub glukomannan, ale z realistycznym podejściem do ich efektów [2].

Piśmiennictwo:

1. National Institutes of Health Office of Dietary Supplements Dietary Supplements for Weight Loss Fact Sheet for Consumers June 20, 2019
2. Eckerson, Joan & Greenwood, Mike & Kalman, Douglas & Antonio, Jose. (2008). Weight Loss Nutritional Supplements. 10.1007/978-1-59745-231-1_8.