WZW C – mniej oczywisty temat w codziennej pracy farmaceuty

01.10.2026  |  4 min czytania

Dodaj do ulubionych

WZW C nie ma szczepionki, ale dziś można je skutecznie leczyć. Problem w tym, że zakażenie HCV przez długi czas może pozostać nierozpoznane. Sprawdź, co warto wiedzieć o tej chorobie w praktyce farmaceutycznej.

Spis treści

  1. Czym jest WZW C?
  2. Jak często występuje WZW C?
  3. Jakie są drogi narażenia WZW C?
  4. Objawy w WZW C
  5. Powikłania przy WZW C
  6. Leczenie WZW C

Czym jest WZW C?

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) to zakaźna choroba miąższu wątroby o charakterze zapalnym, wywoływana przez wirusa HCV (Hepatitis C Virus). Zakażenie prowadzi do uszkodzenia komórek wątrobowych (hepatocytów) oraz zmian martwiczo-zapalnych w tkance wątrobowej, przyjmując postać ostrą (krótkotrwałą) lub przewlekłą (długotrwałą). [1,2]

Wyróżnia się 8 głównych genotypów HCV (oznaczanych od GT1 do GT8) oraz ponad 60 podtypów. Wirus ten namnaża się wewnątrz hepatocytów. [3]

W trakcie WZW C dochodzi do niszczenia hepatocytów następuje w wyniku reakcji immunologicznej organizmu – zarówno poprzez swoistą odpowiedź limfocytów, jak i nieswoiste mechanizmy zapalne. [3]

Jak często występuje WZW C?

W Polsce aktywne zakażenie HCV (wykrywalne RNA wirusa) dotyczy około 0,4% populacji ( w przybliżeniu 140 tys. osób), a obecność przeciwciał anty-HCV stwierdza się u niespełna 1% mieszkańców. Zdecydowana większość zakażonych nie wie o swojej chorobie z uwagi na jej bezobjawowy przebieg, a ostre zapalenia są rozpoznawane sporadycznie (w 2025 r. zarejestrowano w Polsce zaledwie 45 takich przypadków). [3,4]

Jakie są drogi narażenia WZW C?

Wirus HCV przenosi się przede wszystkim przez krew, dlatego do zakażenia dochodzi głównie w wyniku bezpośredniego kontaktu z krwią osoby zakażonej. Do ekspozycji może dojść m.in. w wyniku [1,3]:

  • używania niejałowych igieł, strzykawek i sprzętu medycznego,
  • dożylnego przyjmowania narkotyków oraz dzielenia się sprzętem do iniekcji lub inhalacji (np. rurkami do wdychania kokainy),
  • używania wspólnych przyborów mogących mieć kontakt z krwią, takich jak maszynki do golenia, żyletki czy szczoteczki do zębów, a także wykonywania tatuaży lub piercingu w niehigienicznych warunkach.

Kontakt z zakażoną krwią pozostaje główną drogą transmisji HCV, jednak zakażenie może nastąpić również w innych okolicznościach. Należą do nich transmisja wertykalna (z matki na dziecko) w czasie ciąży lub porodu oraz transmisja drogą płciową. W tym drugim przypadku ryzyko zakażenia wiąże się przede wszystkim z ekspozycją na krew, np. wskutek mikrourazów. [1,3,4]

Objawy w WZW C

3 ważne punkty nt. objawów w zakażeniu HCV:

  • Obraz kliniczny WZW C zależy od fazy zakażenia.

W ostrej fazie u 70–80% pacjentów objawy nie występują lub są skąpo nasilone. Jeśli się pojawiają, zwykle w ciągu 2–24 tygodni od zakażenia, mają charakter nieswoisty. Mogą obejmować osłabienie, znaczne zmęczenie, gorączkę, brak apetytu, nudności i bóle brzucha. U części pacjentów występuje również żółtaczka, której mogą towarzyszyć ciemne zabarwienie moczu i odbarwienie stolca. [1,3,4]

  • U 60–80% zakażonych dochodzi do rozwoju zakażenia przewlekłego.

Może ono przez wiele lat przebiegać bez charakterystycznych objawów, jednocześnie prowadząc do przewlekłego stanu zapalnego i postępującego włóknienia wątroby. W zaawansowanych stadiach mogą pojawić się objawy związane z marskością wątroby, takie jak wodobrzusze, żółtaczka, encefalopatia czy krwawienia z żylaków przełyku, a także następstwa rozwoju raka wątrobowokomórkowego (HCC). [1,2,4]

  • Przewlekłe zakażenie HCV może również wiązać się z manifestacjami pozawątrobowymi.

W ich rozwoju uczestniczą m.in. mechanizmy immunologiczne, w tym powstawanie kompleksów immunologicznych. Manifestacje te mogą obejmować zaburzenia hematologiczne, nerkowe, dermatologiczne i metaboliczne. [2–4]

Powikłania przy WZW C

Przewlekłe zakażenie HCV wywołuje wieloletni, cichy proces zapalny, połączony z martwicą i ciągłą regeneracją hepatocytów. Długotrwałe zapalenie stymuluje postępujące włóknienie tkanki wątrobowej, co u nieleczonych pacjentów prowadzi po 20–30 latach do przebudowy marskiej (marskość wątroby u ok. 5–20% chorych) oraz rozwoju raka wątrobowokomórkowego (HCC) u ok. 3–5% zakażonych. [1]

Leczenie WZW C

Współczesne leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu C opiera się na krótkotrwałych terapiach doustnych, które standardowo trwają od 8 do 12 tygodni. U części pacjentów leczenie może zostać wydłużone do 16–24 tygodni. [1,4]

W leczeniu WZW C stosuje się terapię skojarzoną obejmującą 2 lub 3 substancje czynne o różnych mechanizmach działania. Takie połączenie oddziałuje na różne etapy replikacji wirusa i ogranicza ryzyko rozwoju oporności. [2]

Stosowane obecnie leki o bezpośrednim działaniu przeciwwirusowym (DAA – Direct-Acting Antivirals) charakteryzują się przełomową skutecznością kliniczną. Wykazują one bardzo wysoki wskaźnik trwałej odpowiedzi wirusologicznej (SVR, Sustained Viral Response), oznaczający całkowitą eradykację wirusa z organizmu i trwałe wyleczenie zakażenia. Odsetek ten wynosi ponad 95%, a w wielu populacjach pacjentów przekracza nawet 97%. [1,2]

Piśmiennictwo:

  1. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-c, dostęp online 22.09.2026
  2. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.7.3., dostęp online 22.09.2026
  3. https://premium.mp.pl/podreczniki/interna-szczeklika/chapter/B01-III-J-3-3,ostre-wzw-typu-c/, dostęp 22.09.2026
  4. Tomasiewicz K., Flisiak R., Jaroszewicz J., Małkowski P., Pawłowska M., Piekarska A., Simon K., Zarębska-Michaluk D. Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C w roku 2026 Polskiej Grupy Ekspertów HCV. Hepatologia 2026

Więcej z tej kategorii

Praktyka apteczna

Jakie „czerwone flagi” związane z bólem głowy powinny wzbudzić czujność farmaceuty?

W pracy farmaceuty kluczowa jest czujność na tzw. „czerwone flagi”, które...

Video

Praktyka apteczna

Substancje roślinne zwiększające libido

Współczesny styl życia obciążony stresem oraz szybkim tempem pracy może...

Artykuł

Praktyka apteczna

Zanieczyszczenie powietrza jako nośnik wirusów i czynnik ryzyka infekcji

Zanieczyszczenie powietrza to nie tylko problem smogu widocznego za oknem. Pyły...

Artykuł

Materiały i treści opublikowane na stronie, jak również jej projekt graficzny jako całość, podlega ochronie prawnej, w tym na mocy przepisów prawa autorskiego, prawa własności przemysłowej oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zabronione jest powielanie lub wykorzystywanie w inny sposób jakichkolwiek materiałów i treści w całości jak i w części bez pisemnej zgody administratora strony wskazanego w nocie prawnej. Zamieszczanie linków do strony lub do treści w niej zawartych jest dopuszczalne tylko do celów prywatnych, niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.