WZW C – mniej oczywisty temat w codziennej pracy farmaceuty

01.10.2026  |  4 min czytania

Dodaj do ulubionych

WZW C nie ma szczepionki, ale dziś można je skutecznie leczyć. Problem w tym, że zakażenie HCV przez długi czas może pozostać nierozpoznane. Sprawdź, co warto wiedzieć o tej chorobie w praktyce farmaceutycznej.

Spis treści

  1. Czym jest WZW C?
  2. Jak często występuje WZW C?
  3. Jakie są drogi narażenia WZW C?
  4. Objawy w WZW C
  5. Powikłania przy WZW C
  6. Leczenie WZW C

Czym jest WZW C?

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) to zakaźna choroba miąższu wątroby o charakterze zapalnym, wywoływana przez wirusa HCV (Hepatitis C Virus). Zakażenie prowadzi do uszkodzenia komórek wątrobowych (hepatocytów) oraz zmian martwiczo-zapalnych w tkance wątrobowej, przyjmując postać ostrą (krótkotrwałą) lub przewlekłą (długotrwałą). [1,2]

Wyróżnia się 8 głównych genotypów HCV (oznaczanych od GT1 do GT8) oraz ponad 60 podtypów. Wirus ten namnaża się wewnątrz hepatocytów. [3]

W trakcie WZW C dochodzi do niszczenia hepatocytów następuje w wyniku reakcji immunologicznej organizmu – zarówno poprzez swoistą odpowiedź limfocytów, jak i nieswoiste mechanizmy zapalne. [3]

Jak często występuje WZW C?

W Polsce aktywne zakażenie HCV (wykrywalne RNA wirusa) dotyczy około 0,4% populacji ( w przybliżeniu 140 tys. osób), a obecność przeciwciał anty-HCV stwierdza się u niespełna 1% mieszkańców. Zdecydowana większość zakażonych nie wie o swojej chorobie z uwagi na jej bezobjawowy przebieg, a ostre zapalenia są rozpoznawane sporadycznie (w 2025 r. zarejestrowano w Polsce zaledwie 45 takich przypadków). [3,4]

Jakie są drogi narażenia WZW C?

Wirus HCV przenosi się przede wszystkim przez krew, dlatego do zakażenia dochodzi głównie w wyniku bezpośredniego kontaktu z krwią osoby zakażonej. Do ekspozycji może dojść m.in. w wyniku [1,3]:

  • używania niejałowych igieł, strzykawek i sprzętu medycznego,
  • dożylnego przyjmowania narkotyków oraz dzielenia się sprzętem do iniekcji lub inhalacji (np. rurkami do wdychania kokainy),
  • używania wspólnych przyborów mogących mieć kontakt z krwią, takich jak maszynki do golenia, żyletki czy szczoteczki do zębów, a także wykonywania tatuaży lub piercingu w niehigienicznych warunkach.

Kontakt z zakażoną krwią pozostaje główną drogą transmisji HCV, jednak zakażenie może nastąpić również w innych okolicznościach. Należą do nich transmisja wertykalna (z matki na dziecko) w czasie ciąży lub porodu oraz transmisja drogą płciową. W tym drugim przypadku ryzyko zakażenia wiąże się przede wszystkim z ekspozycją na krew, np. wskutek mikrourazów. [1,3,4]

Objawy w WZW C

3 ważne punkty nt. objawów w zakażeniu HCV:

  • Obraz kliniczny WZW C zależy od fazy zakażenia.

W ostrej fazie u 70–80% pacjentów objawy nie występują lub są skąpo nasilone. Jeśli się pojawiają, zwykle w ciągu 2–24 tygodni od zakażenia, mają charakter nieswoisty. Mogą obejmować osłabienie, znaczne zmęczenie, gorączkę, brak apetytu, nudności i bóle brzucha. U części pacjentów występuje również żółtaczka, której mogą towarzyszyć ciemne zabarwienie moczu i odbarwienie stolca. [1,3,4]

  • U 60–80% zakażonych dochodzi do rozwoju zakażenia przewlekłego.

Może ono przez wiele lat przebiegać bez charakterystycznych objawów, jednocześnie prowadząc do przewlekłego stanu zapalnego i postępującego włóknienia wątroby. W zaawansowanych stadiach mogą pojawić się objawy związane z marskością wątroby, takie jak wodobrzusze, żółtaczka, encefalopatia czy krwawienia z żylaków przełyku, a także następstwa rozwoju raka wątrobowokomórkowego (HCC). [1,2,4]

  • Przewlekłe zakażenie HCV może również wiązać się z manifestacjami pozawątrobowymi.

W ich rozwoju uczestniczą m.in. mechanizmy immunologiczne, w tym powstawanie kompleksów immunologicznych. Manifestacje te mogą obejmować zaburzenia hematologiczne, nerkowe, dermatologiczne i metaboliczne. [2–4]

Powikłania przy WZW C

Przewlekłe zakażenie HCV wywołuje wieloletni, cichy proces zapalny, połączony z martwicą i ciągłą regeneracją hepatocytów. Długotrwałe zapalenie stymuluje postępujące włóknienie tkanki wątrobowej, co u nieleczonych pacjentów prowadzi po 20–30 latach do przebudowy marskiej (marskość wątroby u ok. 5–20% chorych) oraz rozwoju raka wątrobowokomórkowego (HCC) u ok. 3–5% zakażonych. [1]

Leczenie WZW C

Współczesne leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu C opiera się na krótkotrwałych terapiach doustnych, które standardowo trwają od 8 do 12 tygodni. U części pacjentów leczenie może zostać wydłużone do 16–24 tygodni. [1,4]

W leczeniu WZW C stosuje się terapię skojarzoną obejmującą 2 lub 3 substancje czynne o różnych mechanizmach działania. Takie połączenie oddziałuje na różne etapy replikacji wirusa i ogranicza ryzyko rozwoju oporności. [2]

Stosowane obecnie leki o bezpośrednim działaniu przeciwwirusowym (DAA – Direct-Acting Antivirals) charakteryzują się przełomową skutecznością kliniczną. Wykazują one bardzo wysoki wskaźnik trwałej odpowiedzi wirusologicznej (SVR, Sustained Viral Response), oznaczający całkowitą eradykację wirusa z organizmu i trwałe wyleczenie zakażenia. Odsetek ten wynosi ponad 95%, a w wielu populacjach pacjentów przekracza nawet 97%. [1,2]

Piśmiennictwo:

  1. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-c, dostęp online 22.09.2026
  2. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.7.3., dostęp online 22.09.2026
  3. https://premium.mp.pl/podreczniki/interna-szczeklika/chapter/B01-III-J-3-3,ostre-wzw-typu-c/, dostęp 22.09.2026
  4. Tomasiewicz K., Flisiak R., Jaroszewicz J., Małkowski P., Pawłowska M., Piekarska A., Simon K., Zarębska-Michaluk D. Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C w roku 2026 Polskiej Grupy Ekspertów HCV. Hepatologia 2026

Więcej z tej kategorii

Praktyka apteczna

Otyłość a odporność – wpływ na ryzyko infekcji i rola farmaceuty w profilaktyce

Otyłość to nie tylko problem metaboliczny, ale także istotny czynnik zaburzający...

Artykuł

Praktyka apteczna

Psychobiotyki - trend czy realne wsparcie?

Coraz więcej danych wskazuje, że mikroorganizmy jelitowe mogą wpływać na...

Artykuł

Praktyka apteczna

Kwas masłowy - tajemnicza substancja niezbędna dla zdrowia jelit

Odkryj korzyści kwasu masłowego dla zdrowia jelitowego! Dowiedz się, dla...

Artykuł

Materiały i treści opublikowane na stronie, jak również jej projekt graficzny jako całość, podlega ochronie prawnej, w tym na mocy przepisów prawa autorskiego, prawa własności przemysłowej oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zabronione jest powielanie lub wykorzystywanie w inny sposób jakichkolwiek materiałów i treści w całości jak i w części bez pisemnej zgody administratora strony wskazanego w nocie prawnej. Zamieszczanie linków do strony lub do treści w niej zawartych jest dopuszczalne tylko do celów prywatnych, niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.